رئیس سازمان امور عشایر ایران با تأکید بر ضرورت بازتعریف جایگاه جامعه عشایری در برنامه‌ریزی‌های کشور گفت: ظرفیت‌های عشایر در تولید، امنیت غذایی، حفاظت از منابع طبیعی، گردشگری، صنایع دستی و ذخایر ژنتیکی باید به مزیت اقتصادی تبدیل و ارزش واقعی آن در محاسبات ملی لحاظ شود.

جهانبخش میرزاوند در نشست شورای عشایر استان البرز، با اشاره به نقش جامعه عشایری در شرایط جنگ و بحران اظهار کرد: تجربه اخیر نشان داد عشایر از تاب‌آورترین جوامع کشور هستند و سازمان امور عشایر نیز آمادگی دارد ظرفیت‌های خدماتی خود را در اختیار ستادهای بحران و شوراهای تأمین قرار دهد.

وی افزود: یکی از تجربه‌های موفق در مدیریت بحران، استفاده از ظرفیت ناوگان آبرسانی عشایری برای تأمین آب خودروهای آتش‌نشانی در حادثه بندر شهید رجایی بود که موجب کاهش زمان عملیات و افزایش سرعت امدادرسانی شد و می‌توان از این الگو در سایر بحران‌ها نیز استفاده کرد.

رئیس سازمان امور عشایر ایران با بیان اینکه بیش از ۲۵ درصد گوشت قرمز کشور توسط جامعه عشایری تولید می‌شود، گفت: با افزایش بهره‌وری، استفاده از دانش و فناوری، کاهش تلفات و اصلاح روش‌های تولید می‌توان سهم عشایر در تولید گوشت قرمز کشور را تا حدود ۴۰ درصد افزایش داد.

میرزاوند ادامه داد: همزمان‌سازی زایش، اصلاح تغذیه، افزایش ضریب تبدیل خوراک و کاهش تلفات از جمله اقداماتی است که می‌تواند فاصله موجود در تولید را کاهش دهد و ظرفیت تولید گله‌های عشایری را افزایش دهد.

وی با تأکید بر ضرورت علمی‌سازی تولید عشایری، استان البرز را به دلیل برخورداری از دانشگاه‌ها، مراکز تحقیقاتی و شرکت‌های دانش‌بنیان، ظرفیت مناسبی برای اجرای طرح‌های پایلوت دانست و گفت: این استان می‌تواند در زمینه توسعه دامداری علمی و تربیت نیروی متخصص عشایری، به الگویی برای سایر مناطق تبدیل شود.

میرزاوند همچنین با اشاره به وابستگی بیشتر دامداری صنعتی به نهاده‌های وارداتی گفت: بخش عمده خوراک دام عشایری از عرصه‌های طبیعی تأمین می‌شود و همین ویژگی، دامداری عشایری را در برابر اختلال در زنجیره واردات، جنگ و تحریم تاب‌آورتر می‌کند.

وی حفاظت از ذخایر ژنتیکی دام عشایری را یکی دیگر از ضرورت‌های راهبردی کشور دانست و افزود: نژادهای بومی دام عشایری که طی قرن‌ها با اقلیم‌های مختلف ایران سازگار شده‌اند، یک سرمایه ملی هستند و باید برنامه مشخصی برای حفاظت، تکثیر و بهره‌برداری علمی از این ذخایر تدوین شود.

رئیس سازمان امور عشایر ایران با اشاره به ظرفیت گردشگری عشایری گفت: توسعه این حوزه باید با حفظ اصالت فرهنگی و سبک زندگی عشایر همراه باشد و گردشگری نباید به ارائه تصویری مصنوعی از زندگی عشایری منجر شود. بر همین اساس، نقش فرزندان عشایر در اجرای طرح‌های گردشگری مورد توجه قرار گرفته است.

میرزاوند صنایع دستی عشایری را نیز ظرفیتی برای اشتغال و درآمدزایی، به‌ویژه برای زنان عشایر، عنوان کرد و گفت: حذف واسطه‌ها و ایجاد مسیر عرضه مستقیم می‌تواند سهم بیشتری از ارزش محصول را به تولیدکننده برساند و در همین راستا نخستین فروشگاه عرضه مستقیم صنایع دستی زنان عشایر در هفته دولت افتتاح شده و توسعه این شبکه در سراسر کشور دنبال می‌شود.

وی با اشاره به زنجیره ارزش محصولات عشایری افزود: توسعه عرضه مستقیم محصولات عشایری و تقویت تعاونی‌ها می‌تواند ضمن حذف واسطه‌های غیرضروری، به افزایش درآمد جامعه عشایری و دسترسی مردم به محصولات باکیفیت کمک کند.

رئیس سازمان امور عشایر ایران همچنین بر توسعه ظرفیت گیاهان دارویی تأکید کرد و گفت: اطلس گیاهان دارویی، برداشت اصولی از طبیعت، کشت زراعی و گلخانه‌ای و آموزش جامعه عشایری باید همزمان مورد توجه قرار گیرد تا ضمن ایجاد درآمد، از آسیب به ذخایر طبیعی جلوگیری شود.

میرزاوند با تأکید بر ضرورت حکمرانی داده‌محور در حوزه عشایری اظهار کرد: شناسایی دقیق سکونتگاه‌ها، مسیرهای دسترسی و راه‌های عشایری و تهیه اطلس جامع این مناطق، مبنای تصمیم‌گیری دقیق‌تر و برنامه‌ریزی مؤثرتر برای جامعه عشایری خواهد بود.

وی همچنین خواستار تسهیل کسب‌وکار در مناطق عشایری شد و گفت: قوانین و مقررات باید به‌گونه‌ای اجرا شوند که ضمن صیانت از منابع طبیعی و حقوق عمومی، مسیر فعالیت اقتصادی عشایر و سرمایه‌گذاری در این مناطق نیز تسهیل شود.

رئیس سازمان امور عشایر ایران تأمین پایدار آب و اصلاح نحوه تخصیص سوخت ناوگان عشایری را از دیگر ضرورت‌ها دانست و افزود: میزان آب و سوخت مورد نیاز عشایر باید متناسب با شرایط واقعی زندگی، مسیرهای خاکی و کوهستانی و ویژگی‌های جغرافیایی مناطق عشایری تعیین شود.

میرزاوند با اشاره به اقدامات سازمان برای توسعه پوشش بیمه‌ای جامعه عشایری گفت: الگوی بیمه دام نیز باید از شیوه‌های سنتی فاصله بگیرد و با استفاده از داده‌های هواشناسی، منابع طبیعی و شاخص‌های خشکسالی، خسارت‌های ناشی از کاهش علوفه و خشکسالی را نیز پوشش دهد.

وی در پایان تأکید کرد: جامعه عشایری تنها یک جامعه تولیدکننده گوشت نیست، بلکه بخشی از امنیت غذایی، حفاظت از منابع طبیعی، ذخایر ژنتیکی، فرهنگ، گردشگری محسوب می‌شود و اقتصاد ملی به این جامعه وابسته است و صیانت از این ظرفیت نیازمند نگاه جامع، اقتصادی و مبتنی بر دانش و داده است.

استاندار البرز: نگاه به عشایر باید اقتصادی و مسئله‌محور باشد

استاندار البرز نیز در این نشست با تأکید بر اینکه نگاه به جامعه عشایری نباید صرفاً حمایتی باشد، گفت: عشایر یک ظرفیت اقتصادی و تولیدی هستند و می‌توانند در تأمین نیازهای پروتئینی کشور و استان نقش مؤثری داشته باشند.

مجتبی عبداللهی افزود: آب، برق، سوخت و سایر امکانات مورد نیاز عشایر، ابزار و الزامات فعالیت اقتصادی آنان است و دستگاه‌های اجرایی باید برای رفع موانع این بخش برنامه مشخص داشته باشند.

وی با تأکید بر ضرورت عرضه مستقیم محصولات عشایری اظهار کرد: باید زمینه‌ای فراهم شود که محصولات و به‌ویژه گوشت تولیدی عشایر با حذف واسطه‌های غیرضروری، با کیفیت و قیمت مناسب به دست مردم برسد.

استاندار البرز همچنین خواستار پیگیری موضوعات مطرح‌شده در نشست در قالب یک جلسه تخصصی با حضور دستگاه‌های مرتبط شد و گفت: مسائل عشایر باید از مرحله طرح مطالبه عبور کرده و به تصمیمات اجرایی و اقدامات مشخص تبدیل شود.

عبداللهی با تأکید بر ضرورت تقویت زنجیره ارزش جامعه عشایری افزود: ظرفیت‌های تولیدی و اقتصادی عشایر استان باید با همکاری دستگاه‌های اجرایی، تشکل‌ها، دانشگاه‌ها و بخش‌های تخصصی فعال‌تر شود و زمینه برای ارزش‌آفرینی بیشتر این جامعه فراهم آید.

نشست شورای عشایری استان البرز با حضور جهانبخش میرزاوند،  رئیس سازمان امور عشایر ایران، مجتبی عبداللهی، استاندار البرز، رئیس جهاد کشاورزی استان و جمعی از مدیران دستگاه‌های اجرایی این استان برگزار شد.